درگذشت اندیشمند نوگرای مسلمان؛ نصر حامد ابوزید فرصتی فراهم آورد تا با مطالعه کتاب های وی، نگاهی به تجربه های نواندیشی دینی در جهان اسلام داشته باشیم. یکی از مهمترین کتاب هایش «نقد گفتمان دینی، نقد الخطاب الدینی رویه نقدیه نحو انتاج وعی علمی بدلاله النصوص الدینیه ۱۹۹۲» است که توسط حسن یوسفی اشکوری (در دوران زندگی در زندان اوین) و محمد جواهر کلام ترجمه و توسط انتشارات یادآوران اردیبهشت ۱۳۸۳ منتشر شده است. هرچند که ترجمه ی روان و سلیسی نیست.  ابوزید برای ترجمه فارسی کتاب یک مقدمه ویژه نوشته است.

نصر حامد ابوزید در مقدمه کتاب اشاره جالب و ظریفی به سکولاریسم و قرائت سنتی از دین دارد که در پی آمده است: سکولاریسم در جوهره ی خود چیزی جز تاویل راستین و فهم علمی از دین نیست، و آنچه باطل اندیشان درباره اش ترویج می کنند که سکولاریسم هما الحادی است که دین را از سطح جامعه و زندگی جدا می کند، بسیار به دور است.

گفتمان سنتی دینی عمداً و به شکلی هوشمندانه جدایی دولت از کلیسا (یعنی جدایی قدرت سیاسی از دین) را با جدایی دین از جامعه و زندگی در هم می آمیزند. جدایی نخست، یعنی جدایی دولت از کلیسا امری ممکن و ضروری است و جهان غرب با  عملی کردن آن توانست از تاریکی های دوران قرون وسطی آزاد و به علم، توسعه و آزادی دست پیدا کند. اما جدایی دوم (جدایی دین از جامعه و زندگی دینداران) توهمی است که گفتمان سنتی دینی آن را در مبارزه علیه سکولاریسم ترویج می کند تا سکولارها را متهم به کفر و الحاد نماید. چه کسی می تواند دین را از صحنه جامعه و کلا زندگی حذف کند و اساساً  چه نیرویی می تواند جنین تصمیمی را عملی سازد.

درباره ابوزید

سه شنبه ۱۵ تیر ۱۳۸۹/ نصرحامد ابوزید، روشنفکر و قرآن پژوه مصری در  ۶۷ سالگی درگذشت.

به گزارش روزنامه الأهرام چاپ مصر، وی دو هفته پیش پس از مبتلا شدن به ویروسی که گفته می‌شود پزشکان از درمان آن عاجز بودند از هلند به قاهره بازگشت و تا چند روز در حالت کما بود.

ابوزید در سال ۱۹۴۳ در قحافه در شمال قاهره به دنیا آمد و پیکر او در زادگاهش به خاک سپرده خواهد شد.

وی فارغ‌التحصیل رشته‌های ادبیات عرب و مطالعات اسلامی از دانشگاه قاهره بود.

او داراى ۱۲ کتاب و بیش از ۷۰ مقاله به زبان‌های عربى و انگلیسى است که از معروف‌ترین آنها می‌توان به ” گرایش‌های عقلی در تفسیر “، “فلسفه تفسیر”، “نقد گفتمان دینی”، “دایره‌های ترس″ درباره زنان” و “چنین گفت ابن‌عربی”، اشاره کرد.

اما نظریات ویژه خود را در کتابی با عنوان “معنای متن” نوشت و باعث شد که مفتیان مصری در سال ۱۹۹۵ او را مرتد اعلام کنند و دادگاهی در مصر حکم داد که همسر آقای ابوزید باید از او جدا شود.

این متفکر مصری در ۴۹ سالگى (۱۹۹۲م.) با ابتهال احمد کمال یونس، استاد زبان فرانسه در دانشکده ادبیات دانشگاه قاهره ازدواج کرد و پس از صدور حکم دادگاه، به اتفاق همسرش مدتی در مادرید، پایتخت اسپانیا، زندگی کرد و سپس به هلند رفت و تا پایان عمر را در آنجا گذراند.

از آنجا که ایمن الظواهرى از رهبران القاعده نیز فتواى قتل او را صادر کرده بود ابوزید، مدتى تحت مراقبت پلیس مصر زندگی کرد و سرانجام پس از مهاجرت به هلند به تدریس در دانشگاه لیدن هلند پرداخت.

مطبوعات مصری نوشته‌اند که قرار است در مراسم خاک‌سپاری نصرحامد ابو زید، منتقدان و متفکران برجسته‌ای مانند جابرعصفور  حسن حنفی، علی مبروک و سعید الکفروای حضور یابند.کد مطلب :

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

چندی پیش یکی از دوستان بلاگ دانلود رایگان کتاب های صوتی را معرفی کرد که انصافا کتاب ها و مطالب ارزشمندی دارد. از تذکره الاولیاء عطار تا  مزرعه حیوانات جورج اورول. اتفاقا هر دو کتاب را هم گوش کردم و بسی لذت بردم، مخصوصا در ترافیک کشنده تهران.

مزرعه حیوانات، یکی از کتاب های این مجموعه، به غایت شنیدنی، جذاب و مطابق با شرایط معاصر ایران است.  از مدت ها پیش درباره این کتاب  شنیده بودم ولی فکر می کردم کتاب عامیانه ای باشد،  در اولویت کتاب خوانیم نبود، اما کتاب صوتی این بهانه را گرفت.

در ویکی پدیای این کتاب چنین آمده است: مزرعهٔ حیوانات (به انگلیسی:Animal Farm) که در ایران به نام‌های قلعهٔ حیوانات و مزرعهٔ حیوانات نیز شناخته شده است، رمانی پادآرمان‌شهری به زبان انگلیسی و نوشتهٔ جورج اورول است. این رمان در طول جنگ جهانی دوم نوشته و در سال ۱۹۴۵ میلادی در انگلستان منتشر شد، ولی در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ میلادی به شهرت رسید.

کتاب بخش های جالبی دارد به ویژه انقلاب حیوانات، نقش گروه های فشار، کودتای رعب و وحشت ، نحوه اداره قلعه و پایه های مشروعیت حکومت حیوانات؛ جورج اورول  رونوشت داستانی حاکمیت های دیکتاتور و کمونسیتی-استالینیستی را به خوبی به تصویر کشیده است.

خوک ها که بر قلعه حکم می رانند حیوانات را با ترساندن از خطر خارجی، استثمار و با رعب و وحشت و قتل عام  آن ها را مجبور به تمکین می کنند. همیشه و در پای همه اتفاقات ناخوشایند پای دشمن خارجی( سنوبال، خوکی که طی یک کودتا توسط ناپلئون سرنگون شد) در میان است و ارتباط با سایر مزارع بر مبنای ارتباط یا عدم ارتباط مزرعه دار با سنوبال برقرار می شد. از سوی دیگر در حالی که خوک ها آرام آرام تمامی قوانین قلعه را به نفع خود حذف و تفسیر می کردند،  با همان صاحبان مزارع دشمن هم مذاکرات پنهانی صورت می دهند!

خوکان هراز گاهی در سخنرانی هایی جذاب و پر زرق و برق، اعلام می کنند که در اثر برنامه های مهم و عمیق شان،  آمارها به غایت رو به رشدند و علوفه فلان درصد بیشتر شده، گندم بیشتری روییده، جو و میوه های زیادتری تولید شده و براین اساس غذای و جیره حیوانات فزون تر شده است. حیوانات متوهم شدند چرا که هر روز گرسنه تر و ضعیف تر می شدند ولی از سوی دیگر باید این آمارهای را قبول می کردند، چاره ی دیگری هم نداشتند.

یکی دیگر از بخش های جذاب کتاب، بخشی ای است که خوک ها  روایتی خودساخته از انقلاب حیوانات ارایه می دهند و از سوی دیگر برای حیوانات مسن تر حافظه ای باقی نمانده است که به خاطر آورند که واقعیت چه بوده، پس به تاییدی بی ارزش بسنده می کنند و حیوانات جدید هم براحتی این روایت را بدون کنکاشی می پذیرند. کتاب با این فراز که همه ی حیوانات با هم برابرند ولی برخی برابرترند در اوج زیر پاگذاشتن اصول اولیه مزرعه توسط خوکان به پایان می رسد.

توصیه می کنم که حتماً کتاب را بخوانید یا گوش کنید!

دریافت نسخه الکترونیکی مزرعه حیوانات:  رپیدشیر کتاب خانه مجازی ایران پی دی اف دریافت کتاب صوتی مزرعه حیوانات خرید آن لاین کتاب مزرعه حیوانات

توضیح درباره کتاب صوتی: پیشینه کتاب گویا در جهان به سال ۱۹۳۱ برمی‌گردد که در آن سال گنگره آمریکا، برنامه کتاب سخنگو را در دستور کار قرار داد. این پروژه که «کتاب برای نابینایان» نام داشت، در ابتدا در راستای کمک به نابینایان برای مطالعه صورت گرفت. بنیاد نابینایان اولین بار کتاب سخنگو را در سال ۱۹۳۲ تولید کرد و سال بعد برای اولین بار تولید انبوه کتاب سخنگو آغاز گشت.

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

جهان پسا آمریکایی ترجمه کتاب  فرید زکریا روزنامه نگار حوزه سیاست خارجی و سردبیر مهمترین نشریات آمریکایی مانند نیوزویک و فارین پالیسی است که توسط احمد عزیزی به روانی هرچه تمام تر ترجمه شده.

در این کتاب فرید زکریا به زبانی ساده و آمیخته با آمار، نشان می دهد که در حالی که قدرت سخت افزاری آمریکا بعد از حملات ۱۱ سپتامبر بروزی آشکار و برهنه داشته است، از دیگر سو جهان و آمریکا شاهد حضور دیگران (چین، روسیه، هند، برزیل و مکزیک) در عرصه هایی است که روزی فاصله امریکا با آنها بسیار فراتر از وضع فعلی بود.

به عبارت دیگر زکریا زنگ خطر برتری در بلند مدت را برای سیاست مداران امریکایی به زبانی غیرمستقیم به صدا درآورده است: آمریکایی ها از آن رو که خود را بهترین و پیشرفته ترین می دانند، بندرت چیزی را با موازین جهانی مقایسه می کنند و در نتیجه به نحو فزاینده ای نسبت به جهان نوپدید بدگمان هستند. بین نخبگان دنیا دیده و طبقه جهان وطن آمریکایی در حوزه تجارت و اکثریت مردم آمریکا شکاف فزاینده ای وجود دارد. چنانچه تلاش واقعی برای کاهش این شکاف صورت نگیرد می تواند حاشیه ی رقابتی آمریکا و آینده سیاسی آن را نابود کند.

وی برای اثبات این نظر خود می افراید: سیاست مداران آمریکایی دائما و نسنجیده همه کشورها را به خاطر خطاهای! بیشمار مواخده می کنند، به آنها برچسب می زنند و تحریمشان می کنند. آمریکا ظرف ۱۵ سال گذشته نیمی از جمعیت جهان را تحریم کرده است.

کتاب جهان پساآمریکایی که دو پرونده ویژه برای رشد چین و هند دارد سرشار از اطلاعات مفید و عبارات کاربردی است. در این کتاب زکریا تاکید می کند دلیل ثبات چین در روند رشد اقتصادی سه دهه گذشته به رغم وجود دولت نیمه خودکامه، عملگرایی و کارآمدی است.  وی معتقد است کارآمدی و شفافیت دو دلیل عمده موفقیت هند در رشد اقتصادی است.

وی چشمگیر ترین ویژگی هند امروز را سرمایه انسانی آن می داند: جماعتی کثیر و در حال فزونی از کارآفرینان، مدیران و انسان هایی با ذهنیت تجاری.

فرید ذکریا اعتقاد دارد  تجربه جهانی موید این است که تقویت بخش خصوصی و بازار آزاد در نهایت به مردم سالاری ختم می شود و مردم سالاری و افزایش درآمد ناخالص ملی، روحیه عزت طلبی و میهن پرستی را افزایش می دهد.

این روزنامه نگار هندی آمریکایی تاکید می کند کند  پافشاری بیشتر قدرت های جدید بر منافع خودی واقعیت جهان  پسا-آمریکایی است. در جهان جدید چین، هند، روسیه و برزیل و سایر قدرت های نوپدید با فراگردهای مدیریت شده غرب، در صورتی که خود در آن شریک نباشند، همراهی نمی کنند.

خواندن این کتاب برای علاقمندان به سیاست، اقتصاد، دموکراسی و  دیپلماسی واجب است.

چاپ اول کتاب جهان پسا-آمریکایی را نشر هرمس زمستان ۱۳۸۸ در تیراژ ۲۲۰۰ نسخه و بهای ۴۵۰۰۰ ریال منتشر کرده است.

فصل های کتاب: خیزش دیگران، فنجان لبریز می شود، یک جهان غیر غربی، چالشگر، متحد، اقتدارآمریکا، عزم آمریکا

The Post American World, 2008

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

از ابتدای قرن بیستم، نفت اصلی ترین بازیگر قدرت بوده است چه در دست قدرت استعمارگر آن روز، انگلیس و چه سلف تازه اش: آمریکا.  همین نفت است که باعث سرنگونی دولت ها و حکومت ها و ذبح دموکراسی و حقوق بشر در طول قرن گذشته و کنونی میلادی بوده.
داستان کودتای ۲۸ مرداد تنها یکی از ذبح ها ست.  و باز همین قیمت  نفت و انرژی بود که باعث تشدید  اختلافات محمد رضا پهلوی با آمریکا شد .  تاکید و فشار شاه بر افزایش قیمت نفت بعد از  دو رقمی شدن بهای آن (در دهه ۱۹۷۰) که رکورد کشورهای صنعتی به ویژه آمریکا را در پی داشت آغازگر اختلافات شاه و حامی اش، آمریکا شد.
در این بازی البته، رقیب سنتی ایران، عربستان سعودی که نقش بیشتری از ایالات متحده می خواست، آرام آرام و در طول یک برنامه ۵ ساله توانست، اعتماد رهبران سیاسی واشنگتن را به خود جلب کند و در نهایت، چنان شوکی به بازار نفت وارد کرد که سقوط آزاد اقتصاد ایران و تعطیلی برنامه های تسلیحاتی محمدرضا و به دنبال آن رکورد و افزایش نارضایتی مردم، انقلاب اسلامی را به پیروزی نزدیک تر کرد.
به عبارت دیگر در کنار اشتباهات فاحش محمدرضا پهلوی در حوزه سیاست داخلی (سیاست تک حزبی و تک صدایی) ، عدم توجه وی به فساد  رو به فزونی خاندان حاکم و دستگاه دیوانی و فرآیند مدرنیزاسیون غربی بدون در نظر گرفتن واقعیات جامعه و فرهنگ ایرانی،  برنامه ریزی وی برای افزایش بهای نفت باعث شد قدرت هایی که روزی حامی وی بودند، این بار نظر اگر نه مثبت ولی به طرفی به رویدادهای ایران داشته باشند.
هنری کسینجر استراتژیست  سیاست خارجی آمریکا در دهه ۱۹۷۰ و ۸۰ به رییس جمهور فورد گفته بود: هرگونه فشار برای کنترل قیمت نفت به بهای سرنگونی متحد ما، محمدرضا شاه، خواهد بود. این گفته نشان می دهد که اولا چقدر امنیت ملی ایران وابسته به نفت بوده است و از آن مهمتر این که آمریکایی ها از اوایل دهه هفتاد میلادی در ورای تبلیغات رسانه ای که شاه را ژاندارم منطقه و جزیره ثبات می خواندند، به شکننده بودن اقتدار شاه و نارضایتی های عمومی مردم و نخبگان سیاسی آگاه بودند.

با گذشت سی سال از سرنگونی رژیم شاه و حاکمیت انقلاب اسلامی و ظهور قطب های جدید به نظر می رسد از وزن چانه زنی نفت در ساخت قدرت کاسته شده است هر چند که هنوز انگیزه بالایی برای قدرت ها دارد اما دیگر به مانند دهه ۱۹۷۰ میلادی نیست که با افزایش یا کاهش آن قدرت های صنعتی دچار رکود شدید و جدی شوند.
از سوی دیگر در حالی که فشار افت قیمت نفت در پی معامله عربستان سعودی و ایالات متحده (۱۹۷۷) بر رژیم پهلوی، بسیار سهمگینی بود، جمهوری اسلامی ایران توانسته است از دام جنگ هشت ساله و تحریم های نفتی  ۲۰ ساله آمریکا به سلامت بگذرد و افتخار ملی دیگر را برای خود ثبت کند.
پیشنهاد می کنم مقاله راند آخر در دوحه که تحقیقی است از معامله نفتی آمریکا و عربستان سعودی که بر اساس اسناد تازه از طبقه بندی خارج شده ایالات متحده توسط یک اندرو اسکات کوپر نوشته شده است و در شماره پاییز نشریه مدیل ایست ژورنال منتشر شده است مطالعه کنید. این مقاله برای اولین بار توسط احسان نوروزی در هفته نامه اینترنتی ایران در جهان  آذر ۱۳۸۷ ترجمه شده است.

پیوند مرتبط:  نفت در ویکی پدیا    صنعت نفت ایران در ویکی پدیا

پس نوشت: چندی است شبکه چهارم سیما که مجموعه مناظره هایی را با موضوع داستان نفت به صورت زنده پخش می کند که اطلاعات خوب و جالبی را درباره نهضت ملی شدن صنعت نفت، کودتای ۲۸ مرداد و موضوع مهم نفت و توسعه طرح کرده است.  البته یکی از نقاط ضعف برنامه مجری آن است، مجری با اطلاعات و آگاه آن متاسفانه نمی تواند برنامه را به خوبی مدیریت کند.

یکی از نکات جالب برنامه سیاست ایرانی این است که بعد از سی سال از پیروزی انقلاب اسلامی، انقلابیون دیروز و مدیران در حال بازنشستگی انقلاب، نگاه سیاسی خود را کنار گذاشته اند و به واقعیت نگری رسیده اند. در این برنامه یکی از مدیران ارشد جمهوری اسلامی گفت: قراردادهای نفتی دوران پهلوی دوم منصفانه بوده است.

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

طالبان یکی از افتخارات سیاست خارجی پاکستان و عربستان سعودی، آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس است که به واسطه حمایت های آنها تبدیل به یک جنبش فراگیر اولترا افراطی اسلامی در افغانستان شد. طالب ها که نشان خود را از مدارس مذهبی ایالات پشتون نشین جنوبی و شرقی افغانستان گرفته اند، از طبقه فرودست برخواستند و افغانستان را به آتش کشیدند و موجبات وهن اسلام شدند.

جنبش طالب ها اما بر خلاف اسمشان، جنبشی اساساً بی سواد، سطحی بودند که هیچ درکی و شناختی از تاریخ معاصر افغانستان نداشتند و ندارند. رهبر آن ها ملا محمد عمر که یک چشم خود را در جهاد با روسیه از دست داده است، نهایت سوادش از اسلام چیزی است در حدود کتاب دینی سال اول یا دوم دبیرستان و احتمالا  کتابی از مجموعه از احادیث مجعول از سیره نبوی. ملاعمر که  در عمرش شهری بزرگ تر از قندهار را ندیده بود در سال های پایانی دهه ۹۰ میلادی خود را امیرالمومنین خواند و میل خودکامگیش چنان فزونی یافت که بعد از فتح مجدد شریف ، امر فرمود با غارت شهر برای ۲ ساعت و نتیجه اش ۲ شبانه روز غارت و  قتل و تجاوز شد و شهادت دیپلمات ها و خبرنگار ایرانی.

با افزایش موج خشونت های پاکستان که رکورد سالیانه را با رتبه ای شگرف به خود اختصاص داده است و با فاصله ای زیاد عراق و افغانستان را جا گذاشته است، برایم جالب بود که درباره جنبش طالبان بیشتر بدانم. به ویژه که این موج خشونت، واکنش منطقی است به سیاست حمایت پاکستان و آی. اس٫ آی، از بنیاد گرایی افراطی طالبان  و مدارس مذهبی در نوار جنوبی و شرقی افغانستان: از هر دست بدهی از همان دست می گیری!

از دوست انجینیرم هومن دولتی که در حال نوشتن تز دکتری روابط بین الملل خود با موضوع افغانستان  است، کتاب جالبی  گرفتم در این خصوص: طالبان؛ اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید نوشته احمد رشید روزنامه نگار پاکستانی که به گفته ی خودش از ۲۰ سال پیش در قلب رویدادهای افغانستان بوده است.  احمد رشید کتاب   را به صورت مقالاتی جدا با موضوعات مرتبط و با قالبی روایی به صورت جذاب و یک دست نوشته است.

احمد رشید در بخشی از کتابش در معرفی طالبان چنین نوشته است: طالبان با تاریخ اسلام و افغانستان، علوم دینی، تفسیر قرآن و پیشرفت علمی و سیاسی جهان اسلام در قرن بیستم کاملا بیگانه اند. در حالی که بنیاد گرایی اسلامی در قرن بیستم دارای تاریخ طولانی مباحثات علمیچ مکتوب است، طالبان از چنین چشم انداز  و سابقه تاریخی بی بهره اند. آنان هیچ گونه دیدگاه مدون و تحلیل علمی از تاریخ اسلام  و افغانستان ندارند. چنین بی اطلاعی نوعی واپسگرایی به وجود آورده است که برای طالبان جای هیچگونه بحث و مناظره ای حتی با هم کیشان مسلمان شان باقی نگذاشته است.

هومن دولتی این کتاب را از انتشارات رسالت در کابل، شهر نو چهارراهی انصاری خریده بود. کتاب طالبان؛ اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید توسط اسدالله شفایی و صادق باقری ترجمه و در سال ۱۳۷۹ برای اولین بار توسط نشر دانش هستی منتشر شده است.

برای آشنایی با برداشت طالبان از اسلام چند نمونه کوتاه از میان مصاحبه های این کتاب در پی آمده است.

وکیل احمد محرم اسرار ملاعمر، اظهار داشت: تصمیمات مبتی بر صلاحدید امیر المومنین است و مشورت با شورا ضرورتی ندارد. ما معتقدیم که چنین چیزی مطابق شریعت است و از نظرات امیر(المومنین) اطاعت می کنیم، حتی اگر به تنهایی گرفته شده باشد. ما رییس دولتی نداریم و به جای او امیر المومنین وجود دارد. ملاعمر از بالاترین اقتدار برخور دار است و حکومت نمی تواند تصمیمی به اجرا درآورد که مخالف نظر او باشد. انتخابات عمومی با شریعت ناسازگار است، بنابر این ما آن را قبول نداریم.

ملا محمد حسن گفت: البته ما درک می کنیم که مردم به بعضی از انواع تفریحات نیاز دارند اما آنها می توانند به پارک ها بروند و گل ها را تماشا کنند و از این طریق چیزهای بیشتری درباره اسلام بیاموزند.

ملا عبدالحنفی وزیر تعلیم و تربیت طالبان گفت: آنان به این دلیل با موسیقی مخالفند که موسیقی ذهن را خسته می کند و مانع درک اسلام می شود.

به خیاط ها ابلاغ شد اجازه ندارند برای دوختن لباس اندازه زنان را بگیرند. اگر زنی یا مجلات مد لباس در مغازه دیده شود خیاط زندانی خواهد شد.

هیچ راننده ای حق ندارد زنی با برقع (چادر) ایرانی را سوار اتوموبیل نماید.

زنان نباید وضعیتی را به وجود آورند که باعث جلب توجه افار بیکاره یعنی کسانی شوند که به آنها به نظر خوب نمی نگیرند.

اگر پس از یک ماه و نیم مشاهده گردد کسی ریش خود را کوتاه کرده و یا تراشیده است باید دستگیر و زندانی گردد تا ریشش انبوده شود.

معتادان باید زندانی شوند

مولوی قلم الدین رییس پلیس امر به معروف و نهی از منکر طالبان دستور داد: کلیه تماشاچیان برای تشویق فوتبالیست ها باید نعره الله اکبر سرداده و از چک (کف) زدن خود داری کنند. در هنگام نماز بازی باید متوقف شده و ورزشکاران و تماشاچیان در نماز جماعت شرکت کنند.

این کتاب ۱۶ فصل خود را در ۳ بخش پیشینه جنبش طالبان، طالبان و اسلام و بازی بزرگ جدید آورده است.

عکس های بیشتری از طالبان

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

ای فرزند آدم! هشیار باش که شاید این ماه شعبان آخرین شعبان عمر تو باشد، شاید این رمضان آخرین رمضان عمر تو باشد. چه کسی می‏داند چه پیش خواهد آمد؟ زندگی ما به گونه‏ای است که نسبت به هیچ یک از عوامل متزلزل کننده و بر هم زننده زندگی اختیار و کنترلی نداریم و هر لحظه ممکن است در معرض مرگ قرار بگیریم… امام موسی صدر .. متن کامل در انتظار رمضان

ماه رمضان های ایپنا هم داستانی داشت. ابتدای اکباتان یک کبابی بود. ماه رمضان که می شد پارچه نوشته می زد: حلیم بوقلمون با گوشت تازه بره! جای شما خالی حلیمش بد هم نبود.

مطالب مرتبط

• رمضان ماه رویش
  رمضان شهر التطور ربنای افطار با صدای محمدرضا شجریان اذان مرحوم موذن زاده اردبیلی اسماء الحسنی، سامی...
• دهمین سالگرد آزادی جنوب لبنان؛ حزب الله لبنان نماداسلام رحمانی
  انقلاب اسلامی سال های آغازین دهه سوم خود را آغاز کرده بود که نسل تربیت شده با اندیشه های امام موسی ص...
• آقای وزیر دولت اصولگرا! در لیبی به دنبال چی می گردید؟
  هنوز دولت مهرورزان در دوره نهم، پایدار نشده بود که موج دیده بوسی و هم آغوشی مسئولان آن با ربایندگان...
• ابراز علاقه متکي به رباينده امام موسی صدر
  سعد مُجبر، سفير ليبي در تهران که استوارنامه وی پس از مدتها توسط محمود احمدی نژاد امضا شد و از اصلی ت...
• شمرها زادگان استبداد
  وبلاگ شمرشناسی: شمرها زاده گان استبداد اند و دشمنان آزادی و آزاده زیستن آدمی ... شجره خبیثه چشمانشان...

از تشابهات جالب تاریخ ایران است که نقش گروه فشار و لباس شخصی ها هیچگاه کمرنگ نشده است و حتی ابزار آن در ۵۰ سال اخیر تغییر نیافته است

اول. حسین فردوست در کتاب خاطرات/بازجویی خود درباره کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اظهار می دارد: روی کار آمدن مصدق با چراغ سبز آمریکایی ها بود و طرح ملی شدن نفت نیز با حمایت آمریکا عملی شد. وی معتقد است هنگامی که مصدق نتوانست شرایط را کنترل کند به آمریکایی ها پیام داد و نهایتا کودتا پیروز شد. تیمسار حسین فردوست ادامه می دهد بعد از کودتای دوم (انگلیسی )که با شکست کودتای اول (آمریکایی) پیروز می شود، آمریکایی ها به دنبال حاکم کردن یک نظامی مانند کودتاهای آمریکای لاتین بودند و چند شخصیت ازجمله زاهدی و تیمور بختیار را مورد نظر داشتند ولی انگلیس چنین به آمریکا فشار می آورد که ما در این منطقه تجربه ی بیشتر از شما داریم، نظر دولت انگلیس چنین است که سلطنت ضامن بقای ایران و تامین منافع است و باید سلطنت محمدرضا تثبیت و حمایت شود. با چنین فشار امریکایی ها از طرح جایگزینی یک نظامی به جای شاه صرف نظر می کنند و محمدرضا پهلوی دوباره بر صندلی سلطنت می نشیند.

۲۸ مرداد در ویکی پدیا
تصاویر منتشر نشده از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲

بررسی اسناد کودتای ۲۸ مرداد (ترجمه : Clandestine Service History Overthrow of Premier Mossadeq of Iran)
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ایران (۱) – پروفسور یرواند آبراهمیان
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ایران (۲) – پروفسور یرواند آبراهمیان
ملی شدن نفت در ایران و کودتای ۲۸ مرداد – پروفسور یرواند آبراهمیان
متن کامل اسناد « سیا » در مورد کودتای ۲۸ مرداد

آمار و مشخصات متهمین وقایع ۲۵ ـ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (بخش اول)

آمار و مشخصات متهمین وقایع ۲۵ ـ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲(بخش دوم)

آمار و مشخصات متهمین وقایع ۲۵ ـ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲(بخش سوم)

آمار و مشخصات متهمین وقایع ۲۵ ـ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲(بخش چهارم)

دوم. از پیش از انتخابات جریان اقتدار گرا با رهبری رسانه ای برادر حسین شریعتمداری سعی در القای این ذهنیت دارد که وضعیت کنونی، همانند صدر اسلام است و انتخابات را با عزوات پیامبر و جنگ های حضرت علی مقایسه می کنند. اظهر من الشمس است که شرایط حال شباهتی با آن دوران ندارد. چرا که در آن دوران اگر اهل بیت از صحنه حذف می شدند چیزی از اسلام باقی نمی ماند و در این عصر اگر یک جریان سیاسی از عرصه کنار رود تهدیدی متوجه نه اسلام و نه حتی جمهوری اسلامی نیست.  پر واضح است که از تشبیه این عصر با آن دوران چه اهدافی دنبال می شود.

گروه سلفی - وهابی جند انصار الله

سوم. از خبرهای خنده دار بود که گروه سلفی – اخوانی حماس که به بنیادگرایی و افراطی گری مشهور است برای سرکوب و برخورد با گروه جند انصار الاسلام (الله)  از توجیه جلوگیری از افراطی گری استفاده کرد.

البته واضح است که دلیل این درگیری خونین و خشونت آمیز این است که حماس به هیچ گروهی اجازه فعالیت در منطقه ی تحت نفوذ خود (غزه و رفح) را نمی دهد.

خواه این گروه از آن سعودی ها باشد که خود یکی از حامیان مالی حماس هستند، خواه حمایت شده از سوی سایر کشورها.

باید قدرت فائقه حماس در آن منطقه به هر قیمتی حفظ شود بنابر این ظهور این گروه ها که حامیان مالی قدرتمندی دارند تهدیدی است جدی برای ادامه حیات حماس٫

انصار اسلام همان گروهی است که بعد از جنگ ۳۳ روزه تموز در سال ۲۰۰۶ مدتی در پناهگاه های فلسطینی شمال لبنان با ارتش آن کشور درگیر بود. عکس عبد اللطیف موسى  رهبر جند الاسلام در خطبه ی نماز جمعه در مسجد ابن تیمیة قبل از مواجهخ با حماس

چهارم. وزیر مرد هلو؛ وزیر زن باقلوا
پنج شنبه شب احمدی نژاد که خواب زده شده بود و کنترل تیک هایش از دستش رفته بود بعد از حمله به مجلس گفت: آقای لنکرانی بسیار وزیر خوب، کارا، زیبا اصلا هلو! ولی باید یک وزیر زن داشته باشیم تا به مشکلات زنان توجه شود… سایت ها را که می خواندم، کامنت های مردم در سایت الف بسیار خواندنی بود. پیشنهاد می کنم حتما برای شادی و افراح بخوانید…اگر: ۱- خاتمی خانم‌ها را به ورزش‌گاه‌ها می‌برد ۲- به پیام‌های مکرر مراجع عظام بی اعتنایی می‌کرد ۳-به رئیس جمهور امریکا نامه می‌نوشت ۴-می‌آمد تو تلویزیون می‌گفت من با گشت ارشاد مخالفم ۵-دستور رهبری رو یک هفته رو هوا نگه می‌داشت ۶-حتی یک وزیر زن به مجلس معرّفی می‌کرد و… تا الان انصارحزب الله اثری از خودش و هفت جد و نسلش روی زمین باقی نذاشته‌بودند!… ای صدایت به و و سیمایت هلو / جان فدای روی زیبایت هلو / چند روزی با من دلخسته باش / با همین شیرین دنیایت هلو

مطالب مرتبط

• پاسخ علی مطهری به برادر حسین: در ولایت شیطان هستید
  جناب عالی و همفكرانتان چنان از وحدت و آشتی می ترسید كه جن از بسم الله// تجاهل كرده و سوال نموده ...

حسین فردوست در لباس نظامی

حوادث بعد از انتخابات فرصتی پدید آورده است تا با نگاهی جذاب تر به تاریخ معاصر به ویژه دوران پهلوی ها و پیروزی انقلاب اسلامی، دقت کنیم. برای این کار مطالعه خاطرات رجال سیاسی آن زمان، می تواند بستر اطلاعاتی خوبی برای مخاطب ایجاد کند، هرچند برای راستایی آزمایی، باید آنها را با منابع دیگر نیز تطبیق داد تا تصویر واقع بینانه تری به دست آید. بدون شک کتاب خاطرات ارتشبد حسین فردوست و اسدالله علم جز منابع خوب است.
انتشار کتاب خاطرات حسین فردوست واکنش های فروانی به همراه داشت. برخی آن را تحریف واقعیات و برخی نیز آن را همراه با حب و بغض دانسته اند. احسان نراقی در کتاب «آن حکایت ها» می گوید: فردوست با بزرگنمایی فساد دربار عملا بازجوهای خود را فریب داده است تا اطلاعات اصلی و جدی را مخفی کند. نراقی معتقد است این کتاب حول محور، مسائل جنسی و خصوص افراد و به خاطر خوشامد مسئولین انقلاب به بدگویی افراطی از آمریکا پرداخته است.
از اشکالات دیگری که احسان نراقی به کتاب فردوست گرفته این است که فردوست معدنی از تجارت اطلاعاتی است در حالی که بازجوی وی نهایتا جوانی بیست و چندساله. بدیهی است که این جوان اشرافی به تمامی مسائل حکومت و نظان پهلوی نداشته است. پس فردوست هرطور که خواسته است اظهارات خود را بیان کرده است بدون این که نگرانی از بابت تصدیق آن داشته باشد.

به هر حال با نگاهی به تاریخ حکمرانی پهلوی و مقایسه ی آن با دوران حاضر، متاسفانه شباهت های ماهوی وجود دارد که برخی از آنها که به عقل بنده رسیده است در پی می آید.
-    یکی از طرح هایی که محمدرضا پهلوی در ابتدای حکومتش تا اواسط دهه ۳۰ انجام داد، تقویت نیروهای شبهه نظامی بود. حسین فردوست دراین باره می نویسد: حزب آریا یک شاخه نظامی داشت. ارفع در منزل شخصی خود تعداد قابل ملاحظه ای از افسران ارشد را گرد می آورد و آنها را هدایت می کرد. گرداننده ی اصلی شاخه نظامی سرتیپ دیهیمی و مغز متفکر آن سرلشگر حسن اخوی بود.این حزب بنا به تصویت محمدرضا ایجاد شده بود. هدف این حزب این نبود که مثلا یک تظاهرات صد هزار نفری راه بیاندازد که البته می توانست چنین جمعیتی را با وسایل مختلف جمع کند، بلکه هدف حزب در اختیار گرفتن مشاغل حساس نظامی و غیر نظامی بود.

جاده یک طرفه ی استبداد

-    تاسیس و حمایت از احزاب وابسته به دربار از سال های ۱۳۲۰ تا سال های پایانی حکومت منفور پهلوی. از حزب سومکا، آریا، مردم ایران، اراده ملت، رستاخیر! . فردوست در این باره می نویسد: یکی از این احزاب که محمدرضا هزینه ی آن را تامین می کرد، حزب سومکا، سوسیالیسم ملی کارگران ایران، بود که توسط داوود مشی زاده راه انداخته شده بود. اعضای این حزب با مخالفین محمدرضا مبارزه می کردند، حتی مبارزات خیابانی سخت، آنها برای حمله به مخالفین چماق های مخصوص دسته کوتاه داشتند. به هزینه محمدرضا، آنها خانه ای اجاره کرده بودند و وسایل خانه هم توسط دربار تامین می شد. در این خانه آنها جلسات سخنرانی منظم داشتند و حملات خیابانی را طراحی می کردند. آنها خود را به شدت «شاه پرست» می خواندند … اعضای حزب اکثراً جوان و زیر ۲۰ سال سن داشتند و با اونیفورم به شکل واحد نظامی در خیابان ها دیده می شدند. .. تقلید از هیتلر هم علاقه شخصی منشی زاده بود و هم برای رعب و وحشت.
-    برخوردهای سطحی با مسئله فساد اداری. در حالی که بر همگان واضح بود که فساد اداری در ایران ناشی از تاثیرات حکومت استبدادی و ایلگارشی (فامیل سالاری) و رابطه سالاری است، محمدرضا پهلوی برای آرام کردن مردم، هویدا را قربانی کرد. مردم یادشان نرفته است که محمود احمدی نژاد چه در دوره قبل و چه در این دوره چگونه به سایر جریانات که وابسته به حاکمیت نیستند به عنوان مبارزه با فساد حمله کرد و برخلاف اخلاق اسلامی اتهاماتی بی پایه و اساس را در سطح ملی مطرح کرد.  فردوست در این باره می نویسد: از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ تنها در قسمت تحقیق بازرسی شاهنشاهی ۳۷۵۰ پرونده سوء استفاده کلان تشکیل شد که عموما به دادگستری ارجاع گردید. من هر ۲ ماه یک بار از طریق افسر دفتر ویژه که مسئول پرونده ها بود، پیشرفت کار را سئوال می کردم. اصلاً پیشرفتی وجود نداشت و صفر بود. همه پرونده ها طبق دستور شفاهی نخست وزیر به وزیر دادگستری بایگانی می شد و محمدرضا نیز به این امر اهمیت نمی داد و از نظر او بی ایراد بود.
-    یکی دیگر از شباهت های تلخ و دردناک رژیم منفور پهلوی با دوران حاضر، دموکراسی است. که آن رژیم منفور وقاحت را به عالی ترین درجه رسانده بود و برای تمامی انتخابات ها کمیته ای از هویدا، علم، رییس ساواک و فردوست تشکیل می داد تا صلاحیت و وفاداری کامل و تام آنها به مقام عظمای همایونی تایید شود. بعد در لیستی اسامی افراد، میزان آرا و یا پستی که باید اختصاص می یافت نوشته می شد. سپس به تایید محمدرضا می رسید و این افراد نماینده، سناتور و وزیر می شدند.
-    مسئله دموکراسی نیز از دیگر مسائلی است که رویکردهای مشابهی در دوران پهلوی و جمهوری اسلامی به آن وجود داشته است. در آن دوران سرکوب و خشونت، محمدرضا پهلوی خطاب به خبرنگاران می گفت: مسئله ی حقوق بشر و دموکراسی در ایران متفاوت است و تعریف خود را داریم. ما در ایران نهایت دموکراسی را در عین رعایت حقوق بشر داریم!
متاسفانه به نظر می رسد به رغم تفاوت بنیادین فلسفه ی تشکیل جمهوری اسلامی  با سلطنت پهلوی در ظاهر هنوز رویکردهای مشابه با دوران ستم شاهی به شدت دنبال می شود.

وسیعلم الذین ظلموا أی منقلب ینقلبون… و کسانى که ستم کرده‏اند به زودى خواهند دانست به کدام بازگشتگاه برخواهند گشت

فرش قرمز استبداد، مانا نیستانی

طراحی جلد فوق العاده ضعیف است

ظهور و سقوط سلطنت پهلوی؛ خاطرات ارتشبد سابق حسین فردوست

جلد اول: خاطرات حسین فردوست
ویراسته ی: عبدالله شهبازی
موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی
چاپ اول: ۱۳۶۹ چاپ بیست و ششم: ۱۳۸۷ تیراژ: ۲۱۰۰ نسخه
انتشارات اطلاعات

ظهور و سقوط سلطنت پهلوی

جلد دوم: جستارهایی از تاریخ معاصر ایران
تالیف: عبدالله شهبازی
موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی
چاپ اول: ۱۳۶۹ چاپ بیست و ششم: ۱۳۸۷ تیراژ: ۲۱۰۰ نسخه
انتشارات اطلاعات
جلد دوم کتاب بیشتر به بیانیه ای سیاسی درباره رجال دوره ی معاصر است همچنین با بزرگ نمایی نقش دولت های خارجی، نقش بی تدبیری این رجال کمرنگ شده است.

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

ایام رحلت حضرت محمد مصطفی، رحمت عالمیان و عزت مومنین، شهادت حضرت امام حسن مجتبی و امام رضا تسلیت باد.
سخنرانی از امام موسی صدر: محمد؛ پیامبر بت شکن

۱٫ متاسفانه چه در زمان حضرت پیامبر و چه تا کنون همیشه در حق ایشان کم لطفی شده است. هنگامی عموم جامعه از فضایل اهل بیت مطلعند، اطلاع کمتری از خصوصیات حضرت ختمی مرتبت دارند و این یکی از دردناکترین موارد جامعه اسلامی و شیعی است. ان شاء الله که این نقیصه برطرف شود و از برنامه های نمایشی و سطحی مثل آن چه در سال گذشته به نام پیامبر اعظم روی داد، دیگر تکرار نشود. شاید از پیشگامان بر طرف کردن این کمبود در عصر حاضر، حضرت علامه طباطبایی بودند. خدایش بیامرزد.

در حالی که پیاده نظام وهابیت در حق شیعیان مظلوم عربستان، گستاخی را به حد اعلا  رسانده و از هیچ خشونتی فرو نمی گذارد، دیدم بهترین کار این است که  نظام فکری این جاهالان را معرفی کنم. تا شاید اگر نمی توان جهاد عملی در این راه داشت، جهاد نظری کرده باشیم.

سلفی گری (وهابیت) و پاسخ به شبهات
تعداد صفحه: ۶۷۲
نشر: مسجد مقدس جمکران (۲۳ اردیبهشت، ۱۳۸۷)
شابک: ۹۷۸-۹۶۴-۸۴۸۴-۴۹-۶
قطع کتاب: وزیری
فهرست اجمالی: تاریخ سلفی گری،  شرح حال ابن تیمیه، دشمنی ابن تیمیه با اهل بیت، دفاع ابن تیمیه از مخالفان اهل بیت، شناخت وهابیان/ صفات الهی از دیدگاه وهابیت، کیفیت صفات، روئیت، تجسیم/ مبانی اعتقادی وهابیت، حیات برزخی، سنت و بدعت، غلو/ فتاوی و آرای وهابیان
بخش هایی از کتاب

ابن فارس می گوید: سلف، س ل ف اصلی است  که دلالت بر تقدم و سبقت دارد، پس سلف کسانی هستند که گذشته اند…. سلفیون کسانی هستند که می گویند: ما ایمان داریم به آنچه که مسلمانان پیشین از صحابه رسول خدا و ائمه دین به آن ایمان آورده اند.

تکیه اساسی احمد بن حنبل به عنوان رئیس خط سلفی گری بر سماع و شنیدن است. یعنی توجه کردن به ظواهر آیات و احادیث نبودی در عقاید و عدم توجه به عقل…. ابن تیمیه که ادامه دهنده خط فکری احمد بن حنبل در سلفی گری، معتقد بود مه مذهب سلف اثبات هر معنا و صفتی است که در قرآن برای خدا ثابت شده است مانند فوقیت، تحتیت، استواری بر عرض، وجه (صورت)، دست، محبت بغض و نیز آن چه که در روایات به آن اشاره شده است بدون تاویل… از آنجا که معتزله صفات خبری را اخدا نفی و سلفیه آن را اثبات می کردند، سلفیه را صفاتیه و معتزله را معطله نامیدند…

وهابیان امروز همان عقاید و افکار سلفیه ای گذشته را دارند. اینان داخل جزیرة العرب، وهابی حنبلی هستند و هنگامی که افکارشان را به خارج صادر می کنند به اسم سفلی خود را معرفی می کنند. اینان بر این گمانند که خداوند دارای صورتی است همانند انسان که دو چشم و پهلو و ذراع و دو دست و انگشتان و ساق و پا و دیگر اعضا را دارد.

برخی از افکار و اعتقادات سلفیان (سلفیون) وهابی (وهابیون): مخالفت با عقل و عقلانیت و گفت و گو، اعتقاد به جسمانیت خداوند و تشبیه او به خلق، بی احترامی و دشمنی نسبت به اهل بیت پیامبر، نسبت دادن شرک و کفر و بدعت گذاری به مخالفان خود، دشمنی با فرقه های دیگر اسلامی و تضعیف وحدت مسلمین، مخالفت با تصوف اسلامی و مظاهر آن مانند زیارت قبور، بی اعتنایی به مفسران و کتاب های تفسیری و مخالفت شدید با تاویل مجاز که از اصول فهم عربی و اسلوب آن به حساب می آید، استدلال به حدیث و دوری و تنفر از استدلال به قرآن.

احمد ابن عبدالحلیم بن عبدالسلام بن عبدلله بن خضر،‌تقی الدین، ابوالعباس این تیمیه الحرانی الحنبلی در شهر حرّان در سال ۶۶۱ هجری قمری متولد شد و در سال ۷۲۸ در دمشق وفات یافت. این تیمیه که به دلیل عقاید منحرف و نظرات فقهی که با عقاید سایر مسلمین سازگاری نداشت مانند گستاخی نسبت به ساحت نبوی، تجسیم و حرمت شفاعت، حرمت زیارت و … چندین بار تبعید شد و به زندان افتاد .

یکی از روش های جالب ابن تیمیه در برخورد با مخالفان استفاده از احادیث بود به گونه ای که اگر طرف مقابل برای اثبات حرف خود حدیثی می آورد آن را ضعیف و غیر قابل اسناد می دانست! ولی خودش از همان مرجه حدیث، حدیث نقل می کرد.

به هر حال در سال های اخیر شیعیان همواره از سوی وهابیون و سلفیون مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند. جالب این که سلفیون در فلسطین یکی از فعالترین پایگاه ها را دارند و حتی برخی از رهبران گروه های مبارز فلسطینی از جمله حماس هم مبلغ افکار سلفیون – وهابیون هستند. چندی پیش نیز که سایت عراق نو، اخبار اتفاقات فلسطین و نقش وهابیون و سلفیون را در کشتار شیعیان و مردم عراق منتشر کرد مورد حمله قرار گرفت و به جهت افشای موضع برخی از رهبران حماس نسبت به شیعیان چندی است که فیلتر شده است، البته من اگر جای سردبیر سایت بودم در آن فضای ملتهب و احساسی چنین اسنادی را بعد تر منتشر می کردم. جالب است که بعد از آن همه حمایت عربستان از اسراییل در جنگ غزه، هنیه چه پیام تشکر آمیزی برای عبدالله پادشاه عربستان فرستاد تا دین خود را به رهبران وهابی ادا کرده باشد.
فلسطین نعم، حماس کلا  و پیام های خواندنی خوانندگان
فیلم اهانت در شبکه تلویزیونی حماس به شیعیان و حزب الله لبنان دانلود فیلم
دلایلی از ناصبی بودن برخی از رهبران گروه های فلسطینی

چگونه کتاب را پیدا کردم؟
چندی پیش در ایام عاشورا، شبی در منزل برادر حاج محمد زمردیان بودیم و درحالی که به شدت همدیگر را بغل کرده بودیم خوابیدیم تا کمبود، وسایل حرارتی را متوجه نشویم و چه سخت است در عدم امنیت خوابیدن! البته این بیتوته کردن برای مرتضی درخشان نفع دیگری داشت و آن این بود که بعد از چندسالی به حمام رفت. در این فاصله بود که این کتاب را دیدم و به عاریت گرفتم تا مطالعه کنم.

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

ایران بین دو انقلاب
یرواند آبراهامیان
ترجمه: احمد گل محمدی، محمد ابراهیم فتاحی ولیلایی / چاپ اول: ۱۳۷۷ چاپ چهاردهم: ۱۳۸۶/نشر نی

ایران بین دو انقلاب

ایران بین ۲ انقلاب یکی از مستند ترین و جامع ترین کتاب هایی است که به بررسی اوضاع اجتماعی، قومی و سیاسی ایران در قرن معاصر می پردازد و از آن جهت بیشترین اقبال را داشته است که بخش بخش آن مستند به سندی تاریخی است و مولف نظرات شخصی خود را در این اثر دخالت نداده است.

با مطالعه این کتاب جذاب، علاوه بر این که از اوضاع و احوال اجتماعی-قومی و سیاسی ایران قرن گذشته (۱۲۰۰ هجری خورشیدی) و قرن حال مطلع می شوید، می توانید به اشتباهات فاحش محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران پی ببرید. 

در این کتاب به خوبی، نقش احزاب سیاسی ایران و وزن آن ها در معادلات قدرت تشریح شده است و فصل ویژه ای هم به فراز و فرود حزب توده اختصاص دارد.

در یکی از فصول پایانی، آبراهامیان مخالفان رژیم را چنین بیان می کند: احزاب سیاسی (۱۳۳۲-۱۳۵۶)، مخافان روحانی (۱۳۴۲-۱۳۵۶)، سازمان های چریکی (۱۳۵۰-۱۳۵۶) و معتقد است آن چیزی که اعتراضات را به سمت نابودی رژیم سوق داد: اعتراض طبقه متوسط (اردیبهشت ۱۳۵۶ تا خرداد ۱۳۵۹) بود.

در بخشی از کتاب درباره دلایل توفیق امام بین طبقات و توده های اجتماعی ایرانیان چنین می نویسد: آیت الله خمینی با دفاع قدرت مندانه از انبوه نارضایتی های عمومی، گروه های گوناگون اجتماعی را با خود همراه کرد… از دیدگاه خرده بورژوازی، وی نه تنها دشمن قسم خورده ی دیکتاتوری بلکه حافظ مالکیت خصوصی، ارزش های سنتی و بازاریان تحت فشار بود. طبقه روشنفکر نیز تصور می کرد که وی با وجود روحانی بودنش، ناسیونالیست مبارز و سرسختی است که با رها کردن کشور از شر امپریالیسم خارجی، فاشیسم داخلی، رسالت مصدق را کامل خواهد کرد. به دیده کارگران شهری او یک رهبر مردمی علاقمند با برقراری عدالت اجتماعی، توزیع مجدد ثروت و انتقال قدرت از ثروت مندان به فقرا بود. به نظر توده های روستایی، او مردی بود که می خواست آنان را از نعمت زمین، آب، برق، راه، مدرسه و درمانگاه –همان چیزهایی که انقلاب سفید نتوانسته بود تامین کند- برخوردار نماید. از دیدگاه همه مردم نیز به نظر می رسید که او می خواهد به روح انقلاب مشروطه عینیت ببخشد و امید و آرزوهایی را که انقلاب پیش به وجود آورده بود اما برآورده نکرده بو، دوباره زده سازد.

… چرا طبقه متوسط جدید که در گذشته نسبت به روحانیت بسیار بدگمان بود، حاضر شد از آیت الله خمینی پیروی کند؟ این کار سه دلیل داشت: یکم، شاه تا آذر ۱۳۵۷ با مخالفان غیر مذهبی از جمله جبهه ملی و نهضت آزادی گفت و گو نکرد… دوم، آیت الله خمینی با بیانات خود نظر مثبت مخالفان غیر مذهبی را جلب و آنان را مطمئن ساخته بود که دین سالاری هرگز جانشین خودکامگی و حکومت استبدادی نخواهد شد. دلیل سوم موفقیت آیت الله خمینی در بین طبقه متوسط جدید، محبوبیت شگفت انگیز شریعتی در بین روشنفکران جوان بود. آیت الله خمینی با تصدیق نظر منفی شریعتی نسبت به سلطنت، نپیوستن به همکاری روحانی خود در حسینیه ارشاد، انتقاد علنی از علمای غیر سیاسی و هوادار رژیم،  تاکید بر موضوعاتی مانند: انقلاب، ضدیت با امپریالیسم و پیام انقلابی محرم و بهره گیری از عبارات فانونیستی مانند مستضعفان وارثان زمین خواهند بود، کشور به یک انقلاب فرهنگی نیازمند است و مردم استثمارگران را به زباله دان تاریخ خواهند انداخت، طرفداران او را نیز جذب کرد. محبوبیت آیت الله خمینی در میان طرفداران شریعتی آن چنان بود که آنان ، نه روحانیون، لقب امام را رواج دادند.

آبراهامیان در ایران بین ۲ انقلاب، طبقه کارگر شهری  را خط شکن انقلاب می داند و می گوید: کامیانی امام خمینی در جذب طبقه کارگر شهری،‌چند دلیل داشت: یکم، وعده او مبنی بر ایجاد عدالت اجتماعی، دوم، بی تفاوتی رژیم نسبت به مراسمات مذهبی به ویژه محرم که باعث ایجاد شبکه پیوسته ای ارتباط روحانیون با این طبقه شده بود. یک نماینده رژیم در سال ۱۳۵۲ گفته بود: مراسم مذهبی از نظر سیاسی سودمند است، زیرا محرومان اجتماعی را از کومونیسم منحرف به مسیرهایی بی ضرر هدایت می کند! سوم، مذهب احساس همبستگی گروهی و اجتماعی مورد نیاز مناطق فقیر نشین و حلبی آبادها را فراهم کرد. چهارم، خلاء حاصل از سرکوب شدن همه احزاب مخالف سکولار.

وی عوامل موقتی و گذاری کامیابی روحانیون در قدرت را شخصیت کاریزمای آیت الله خمینی، نفرت شدید مردم از شاه و ناتوانی سازمانی احزاب غیر مذهبی که رژیم در طول حدود ۲۵ سال بر آنها تحمیل کرده بود می داند.

آبراهامیان در پاراگراف پایانی کتاب خود می نویسد: غیر محتمل و بعید است که روحانیت، آیت  الله خمینی دیگری عرضه کند. زیرا هرچند برخی از شاگردان او مانند خودش انقلابی هستند و برخی دیگر همانند وی هوشمندی سیاسی دارند، هیچکدامن از آنها هر دو توانایی را با هم ندارند تا چونان رهبر انقلابی، موفق وارد میدان شود. همچنین این احتمال وجود ندارد که روحانیت، دشمن عمومی دیگری به منفوری شاه پیدا کند تا بتواند کل جمعیت را متحد کند، مگر در صورت هجوم یک دشمن خارجی و تهدید کشور. دلیل آخر این که با جان گرفتن نیروهای غیر مذهبی و نفوذ آنها در بین طبقات ناراضی به ویژه طبقه روشنفکر، پرولتاریای شهری و طبقا پایین روستایی، روحانیون کم کم انحصار سازمانی خود را از دست خواهند داد.

یکی دیگر از مزایای این کتاب، بخش کتاب شناسی جامع آن است که مرجع خوبی برای مطالعه تاریخ ایران را فراهم کرده است.

ایران بین دو انقلاب در سه بخش، پیشنیه تاریخی، سیاست ستیز اجتماعی و ایران معاصر تشکیل شده است که هر بخش فصل های کاملی را در بر دارد.

بدون شک خواندن این کتاب برای شما، سرشار است از نکات و مواردی که نقاط تاریک تاریخ ایران را روشن می کند.

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

Des Palasis du Chah Aux prisons de la revolution

احسان نراقی  ترجمه: سعید آذری
Ehsan Naraghi, Paris, Balland, 1991
انتشارات: موسسه خدمات فرهنگی رسا   چاپ دوم:   ۱۳۷۳

نسخه الکترونیکی کتاب از کاخ شاه تا زندان اوین           چند کتاب دیگر از احسان نراقی

از کاخ شاه تا زندان اوین، احسان نراقی

این کتاب که ۲ از بخش از کاخ شاه،‌ گزارش ۸ جلسه ملاقات با محمد رضا پهلوی و زندان اوین، داستان بازدداشتش در زندان های انقلاب را روایت می کند، مانند سایر کتاب های نراقی، از نثری روان و تصویرپردازانه برخوردار است و به خوبی ویژگی های شخصی و رفتاری شاه را از دیدگاه ناظری بی طرف، عیان می سازد.

خواندن این کتاب برای نسل ما که همیشه برای‌مان جریان رسمی انقلاب را ارایه کرده اند، بسیار جالب توجه است به ویژه آن که می توانیم به نگاه شاه به انقلاب مردم ایران، پی ببریم.

نراقی در این کتاب به خوبی نشان می دهد که اطرافیان شاه، نه تنها توان تحلیل واقعیات بلکه جرات بیان بدیهی ترین اتفاقات جامعه ایران را هم نداشتند.

احسان نراقی، جامعه شناسی است که برداشت هایش از جامعه برخواسته از سنت های ایرانی است نه تئوری های صرف غربی. بر این اساس همیشه منتقد جریان فرهنگی غربگرایی حاکم بر حکومت پهلوی است. کتاب های خوبی هم در همان ایام در این باب نوشته است.

بخش هایی از کتاب 

احسان نراقی در آثارش، دلایل اجتماعی را مهمترین دلیل سقوط پهلوی ها می داند: طبقه سیاسی که اطراف شاه را فراگرفته بود و طرح های سیاسی و اقتصادی وی را مدام مورد تایید قرار می داد، اکثرا از فن سالاران ( تکنوکرات ها)  و اعضای سابق حزب توده تشکیل می شدند که گروه اول صرفا از روش های خودکامه تبلیغات، سانسور و کنترل استفاده می کردند و گروه دوم، طبیعت مرکز گرا و بروکراتیک رژیم را تشویق می نمودند. این هر دو گروه بیشتر به مجامع غرب زده که بیشتر به حکومت نزدیک بودند تا مردم، روابطی داشتندو مجموعا سعی می کردند تصوری از مدرنیزاسیون را به رژیم القا کنند و از هیچ اقدامی برای رسیدن به نتیجه مورد نظر خود خودداری نمی کردند، حتی به قیمت قربانی کردن ملاحظات انسانی، فرهنگی و اخلاقی و حتی مذهبی. 

احسان نراقی

ایدئولوژی حاکم بر رژیم ، فن سالاران را به یاری یک بوروکراسی مرکز گرا بر آن داشت تا بدون توجه به خواست های واقعی مردم در تمام وجوه زندگی ایرانیان دخالت ورزند. همین سیاست بود که موجب یک شهرنشینی بی نظم و ترتیب، نوعی از خود گسست اجتماعی، ‌تورم اقتصادی، دگرگونی های حاصل از اجرای طرح های بزرگ، حیف و میل درآمدهای نفتی، ثروتمند شدن عده ای معدود و افزایش نارضایتی اکثریت گردید.

آن چه که موقعیت مخالفان شما را تحکیم نموده است بدون شک مجموعه ای است از ۳ عامل: عدم وجود شرایط زندگی برابر زندگی … انحصار اقتصادی و مالی که اطرافیان شما و خصوصا خانواده تان در اختیار گرفتند و بالاخره خشونت ساواک

زمانی که مذهب از هر طرف در زندگی سیاسی رسوخ کرد، آن وقت جامعه به سمت نوعی منزه طلبی حرکت می کند در این حالت است که شهروندان از رهبران خود انتظارات بیشتری پیدا می کنند چرا که می خواهند در وجود آنها نمونه هایی از مبارزان صدر اسلام و قدیسین را ببینند.

حسن البکر و میشل عفلق (نظریه پرداز حزب بعث) از این که آیت الله خمینی کشورشان را ترک کرده بسیار خوشحالند زیرا مسلمانان عراقی دیگر تحث تاثیر او که هر روز برای حزب بعث خطرناک تر می شد، قرار نمی گیرند.

پاکروان به من گفت: شاه خدمتگزاران و مجریان را به مشاوران ترجیح می دهد.

در بخش در زندان های انقلاب هم نگاه واقع بینانه ای از حوادث و دلایل خشونت های منافقین و به طبع حکومت ارایه می کند.

یکی از نکات جالب کتاب، توشیح های متعدد و طولانی ناشر کتاب، موسسه خدمات فرهنگی رسا است. مشخص است که در سال انتشار کتاب، نگرانی از جمع آوری و سانسور آن چنان زیاد بوده که ناشر مجبور شده است گاه و بیگاه توضیحاتی را برای خوانندگان ارایه نماید. البته در چند مورد هم این توضیحات به فهم مطلب کمک می کند اما در بیشتر موارد، جهت گیری سیاست رسمی جمهوری اسلامی را تبیین می کند.

به هر حال در سی امین سال پیروزی عظیم مردم ایران و نابودی سلطنت، این کتاب یکی از کتاب های مفید برای روشن شدن هم نسلان ما است.

مجموعه عکس های تاریخی مجله تایم از ظهور و سقوط شاه   The Rise and Fall of the Shah of Iran

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

کتاب حلاج

ترجمه ی: دکتر محد الدین کیوانی

چاپ اول:  ۱۳۷۸ چاپ سوم: ۱۳۸۵

ناشر: نشر مرکز nashr-e-markaz.com

شابک: ۹-۴۳۴-۳۰۵-۹۶۴

واقعیات زندگی حلاج و موضوع نابودی

ظهور مجدد حیات روحانی حلاج و تاثیر مکرر آن

مسئله همه نگری

مسئله بی همانندی

مروری دیگر: حلاج که بود و جایگاه او در عرفان اسلامی چیست؟

مرگ حلاج

گزیده کتاب شناسی

فهرست نام ها

فهرست اصطلاحات

نامش حسین پدرش منصور جدش محما در حدود ۲۴۴ قمری در روستای تور از توابع شهر بیضا در ایالت مستعربه فارس، جنوب غربی ایران، از پدر و مادر ایرانی متولد شد.

در روایت عطار آمده است:  او را به میدان بردند. آنجا پس از آنکه ۵۰۰ تازیانه به او زدند، دست ها و پاهایش را قطع کردند. دو دست بریده خون آلود بر روی درمالید و روی و ساعد را خون آلود کرد. گفتند: چرا کردن؟ گفت: خون بسیار از من رفت. دانم رویم زرد شده باشد. شما پندارید که زردی روی من از ترس است. خون در روی مالیدم تا در چشم شما سرخ روی باشم که گلگونه مردان خون ایشان است. گفتند اگر: روی را به خون سرخ کردی، ساعد را باری چرا آلودی؟ گفت: وضو سازم. گفتند: چه وضو؟ گفت: رکعتان بی العشق، لایصح وضوءهما الابالدم. عشق دو رکعت است که وضوء آن دست نیاید الا به خون. پس چشم هایش برکندند. خواستند تا زبانش ببرند. گفت: چندانی صبر کن که سخنی بگویم. روی سوی آسمان کرد و گفت: الهی! بر این رنج که از بهر تو می دارند، محرومشان مگردان و از این دولتشان، بی نصیب مکن.

حلاج، ضمن این که عامل به شعایر خاص اسلام بود، در تمام سطوح یک همه نگر و کل گذا بود و باطناً عقیده داشت که رسول الله (ص) هم چنین بوده است.

مطالب مرتبط

• مطلب مرتبطی یافت نشد

ایام نوروز و ماراتن تعطیلات  پشت سر هم معمولا فرصتی است تا مطالعه روزانه با شدت بیشتری دنبال شود. نوروز امسال هم که سیما با انواع فیلم های درپیت و دربشکه وقت مردم را پر کرد بیشتر به روند مطالعه کمک می کرد. از سیما این را هم بگویم که ممکن است با ساختن این همه فیلم تلویزیونی  بگویند فیلم های ملی و منطبق با نیازها و شرایط ایرانی ساخته شده اما کیفیت اغلب نازل آنها، نتیجه اش همان فیلم فارسی اواخر دوره پهلوی است به شکلی مشمئز کننده از مفاهیم سطحی با رنگ و لعاب بعضا دینی!�
بگذریم! در این ایام کتاب دکتر دینانی، آینه های فیلسوف ، کتاب جالبی بود به ویژه که در حوزه اندیشه و اندیشیدن اسلامی حالی به دل های مرده و ماشینی ام داد. پیشنهاد می کنم مطالعه کنید، مخصوصا فصول مربوط به ملاصدرا. خاطره استاد را هم از امام موسی صدر نقل می کنم در پایان مطلب�
اما یکی دیگر از کتاب های مطالعه شده، کتابچه ای بود از شهید دکتر بهشتی در دفاع از دکتر شریعنی در مقابل جریان مصباح یزدی در مدرسه حقانی. بخش هایی از آن را نقل می کنم. بیشتر را خودتان بروید مطالعه کنید�
کتاب «دکتر شریعتی جستجوگری در مسیر شدن از شهید مظلوم دکتر بهشتی» مفید است به ویژه از آن جهت که نسبت روحانیون روشن بین را با متحجرین در مواجهه با دکتر شریعتی به آشکارا بیان می کند:…  موضع گیری  جنجالی و جنجال آفرین و تحریکات دار، که با شدت و حدت همراه است، این نوع موضع گیری ها بسیاری از افراد را به یاد چماق های تکفیری می اندازد که در تاریخ درباره عصر تفتیش عقاید کلیسا و قرون وسطی خوانده اند، موجب می شود که زمینه های مثبت و ارزنده نسل جوان تباه شود…. بحث من در اینجا بحث جناب آقای مصباح نیست …. مدرسه ای {مدرسه حقانی} که بخواهد یک مشت انسان لجوج، پرخاشگر بی جا و متعصب تربیت کند که نتوانند با همه ۲ کلمه حرف حساب بزنند چه ارزشی دارد؟ … تحجر، تعصب جمود مطالب را در چارچوب های محدود آوردن و تاختن، هرگز نمی تواند آهنگ تربیت مدرسه باشد، اگر هست بنده از این مدرسه نیستم�
جناب آقای مصباح در بحثی که با ایشان کردم فرمودند من به عنوان اتمام حجت می گویم. گفتم برادر اتمام حجت چیست؟ قبل از اتمام حجت، هدایت مطرح است  اگر هدایت آسیب دید چه اتمام حجتی؟ �
به خوبی مشخص است در میان موسسین مدرسه حقانی قم که چهره های پرنفوذی را برای جمهوری اسلامی تربیت کرد، گاهی ۲ خط فکری مقابل هم می ایستاده اند، یکی حق روحانیون روشن بین و نزدیک به امام که چهره شاخص شان شهید مظلوم دکتر بهشتی است و جریان دیگر، جریان سطحی نگر و اهل ظاهر که شاخص شان مصباح یزدی است. پاسخ های شهید بهشتی در این کتاب به پرسش مصباح که شهید آن را موضع گیری جنجال آفرین و تحریک آور می خواند، به خوبی عمق و سطح بینش طیف مصباح یزدی آن موقع مدرسه حقانی را آشکار می کند�

یکی از دوستان که پیش شیخ اکبر ناطق نوری به مصاحبه رفته بود نقل کرد که ناطق گفته بود بعد از امام بهشتی شخصیتی ممتاز و یگانه در جمهوری اسلامی بود و هست. خدایش بیامرزد.

و این جملات آیت الله بهشتی است در جمع طلاب مدرسه حقانی و برگرفته از کتاب “شریعتی در مسیر شدن”  (چاپ بنیاد نشر آثار و اندیشه های آیت الله شهید بهشتی، تهران، ۱۳۷۸):

…بنابراین ، من این نقد را با جمیع جوانبش بر این بخش از نوشته ها وارد نیافتم. نتیجه گیری کنیم. من مکرر به جناب آقای مصباح هم گفته ام . گفته ام دوست عزیز ، چرا این بحث هایی که احتیاج به رسیدگی بیشتر دارد باید اینطور مطرح شود؟ …بحث من در اینجا بحث جناب آقای مصباح نیست. بحث من در اینجا با شما طلاب است . به ایشان هم در این ده – پانزده روز قبل عرض کردم . گفتم آقا! بحث ، بحث روش تربیتی مدرسه است … شما طلاب مدرسه نمی توانید با این اسلوب بار بیایید وگرنه لااقل بنده نمی توانم در چنین مدرسه ای ذره ای در کارها سهیم باشم.

مدرسه ای که بخواهد یک مشت انسان لجوج ، پرخاشگر بی جا و متعصب تربیت کند، نتوانند با هم دو کلمه حرف بزنند چه ارزشی دارد؟ در این صورت جه خدمتی به اسلام و به حق کرده اند؟ به چه انگیزه ای ؟… من می گویم شرط اول خدمت در مدرسه این است که انسان منصف ، اسلام انصاف آور ، تشیع انصاف آور در مدرسه پا بگیرد. برخورد باید منصفانه ،منطقی ، آرام، متین، روشنگر، امکان فکر گسترده دادن ، باشد. تحجر، تعصب، جمود، مطالب را زود در چارچوب های محدود آوردن و تاختن ، هرگز نمی تواند آهنگ تربیت مدرسه باشد.

اگر هست ، بنده از این مدرسه نیستم. اگر چنین چیزی در مدرسه هست ، رفقای ما اعلام بفرمایند که رسالتش این است ، مطمئن باشید آخرین دیدارمان با شما به عنوان مدرسه خواهد بود. ما می خواهیم انسان جستجوگر بار بیاوریم که در پی شناخت حق باشد. شما آقایان چگونه معارف فعلی خودتان را برای شناخت حق در تمام جزئیاتش آنقدر بالغ می دانید که اینقدر به هم پرخاش می کنید؟! شنیده ام شما رفقا به هم پرخاش می کنید. اصلا ولنگاری می کنید. کِی ولنگاری راه آوردن انسانها به حق است که شما از حربه ولنگاری استفاده می کنید؟

ملاحظه میکنید ، من نمی گویم این مطلب را چون خودم گفته ام درست است. چنین چیزی نمی گویم. ولی این مطلب در حدودی هم که من گفتم ،قابل طرح است. چرا باید مسئله ای که لااقل میان من و جناب آقای مصباح به صورت دو برداشت قابل طرح است به این شکل درآید ؟ همین طور متقابلا من نیز نباید این کار را بکنم. نمی گویم که فقط آقای مصباح نباید این کار را بکنند، من هم نباید این کار را بکنم. مدرسه جای برخورد سالم آراء و افکار است و از هر آهنگ و شیوه ای که بخواهد به سلامت برخورد آراء و افکار لطمه بزند بشدت جلوگیری می شود. خوب دقت کنید این شعار ماست: مدرسه جای برخورد سالم آراء و افکار است….

موضع من در برابر دکتر شریعتی و کارهای او موضع بهره برداری صحیح است، نه لگدکوب کردن ، نه لجن مال کردن و نه ستایش کردن و بالابردن. بلکه حسن استفاده از سرمایه ای در خدمت هدفی ، با روشنگریِ بدون کمترین محافظه کاری برای تمام نقطه های ضعف او… من با صراحت به جناب آقای مصباح اعلام کردم ، جناب آقای مصباح ! اجمالا به شما بگویم ، من در برابر دکتر شریعتی نقد سالم و سازنده خواهم داشت…البته شما حق ندارید همه مطالب دکتر شریعتی را برای همه مردم نقل کنید و خوراک فکری جوان های ما قرار بدهید. چنین حقی ندارید چون خطا خیلی زیاد است …

اما موضع گیری جنجالی و جنجال آفرین و تحریک دار ،که با شدت و حدّت همراه است ،به نظر من با توجه به مجموع جوانب مختلف مربوط به این بحث و این شخص و این عصر ،نتیجه عکس دارد .این نوع موضع گیری ها بسیاری از افراد را به یاد چماق های تکفیری می اندازد که در تاریخ درباره عصر تفتیش عقائد کلیسا و قرون وسطی خوانده اند و موجب می شود که زمینه های مثبت و ارزنده ی هدایت نسل جوان که امروز در دسترس دوستان علاقه مند قرار گرقته ، تباه شود و به زمینه های ضد تبدیل شود…

جناب آقای مصباح در بحثی که با ایشان کردم فرمودند من به عنوان اتمام حجت می گویم . گفتم برادر، اتمام حجت چیست؟! قبل از اتمام حجت، هدایت مطرح است. اگر هدایت آسیب دید چه اتمام حجّتی؟ من به عنوان یک فرد کارشناس این فن می گویم. اگر قرار است در روحانیت کسی به عنوان صاحب نظر در مسائل مربوط به نسل جوانِ درس خوانده در ارتباط با مذهب نام برده شود ، لااقل من که یکی از آنها هستم. عمرم را در این راه گذراندم. من به عنوان کارشناس صاحبنظر این فن می گویم این خطرناک است. “اتمام حجت” چیست ؟! می گویم این، تمام رشته های این سی- چهل سال را پنبه می کند. اتمام حجّت یعنی چه؟

چه کسی گفته است اگر ما با بیان روشنگر ، نقطه های انحرافی را بیان کنیم کافی نیست ؟ طول می کشد؟ طول بکشد. کار مفیدِ طولانی بهتر است یا کار پر خطر فوری؟ کدام یک؟ …

:: خاطره دکتر دینانی از امام موسی صدر: کنفرانس شروع شده بود و مرتب شیخ الازهر آقای صدر را با احترام دعوت می کرد. در آن موقع خیلی شکسته شده بود. از ایشان پرسیدم چرا شما تا این حد شکسته شده اید؟ گفت: من در حالی به سر می برم که شمشیری آویخته از سقف ممکن است هر لحظه بر من فرود اید و مرا به هلاکت برساند.

مطالب مرتبط

• محتشمی پور: اعتماد رهبری به اصلاح طلبان پابرجاست// فضای بعد از انتخابات مجلس چهارم به مراتب بدتر از حال بود// هیهات از فرقه مصباحیه //
  عضو ارشد مجمع روحانیون مبارز با بیان اینكه رهبری به جریان اصلاح‌طلب بی‌اعتماد نیست اظهار داشت:« پروژ...